ÜFE ve TÜFE Nedir Nasıl Belirlenir

ÜFE ve TÜFE Nedir Nasıl Belirlenir

ÜFE ve TÜFE Nedir Nasıl Belirlenir

ÜFE, üretici fiyat endeksi demektir. Temel olarak ÜFE dört gurup sektörden meydana gelir: İmalat, Madencilik, Enerji ve Tarım.

Bu sektörlerden her ayın 25’ine kadar ayrı ayrı ortalama aylık fiyat endeksleri alınır. Bu fiyatlar, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından ülkemizin beş bölgesi üzerinden toplanır. Toplanan bu fiyatlar bir sonraki ay için endeks olarak kabul edilir ve çeşitli yayın organları ve ticaret odaları tarafından kamuoyuna duyrulur.

Bu dört grup sektör içinde imalat ve tarım sektörleri en büyük sektörlerdir. Üretici fiyat endeksi (ÜFE) belirlenirken, bu sektörlerin etkileri, imalat sektöründe ortalama yüzde 72, tarım sektöründe ise ortalama yüzde 22 civarındadır.

TÜFE, tüketici fiyat endeksi anlamına gelir. Ülkemizdeki hemen hemen bütün mal ve hizmet harcamalarını kapsar. Giyecek, yiyecek, içecek, seyahat ve kültür gibi bütün mal ve hizmet harcamalarını içerir.

ÜFE ve TÜFE Nedir Nasıl Belirlenir
ÜFE ve TÜFE Nedir Nasıl Belirlenir

Gerek ÜFE gerekse TÜFE endeksleri Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık olarak her ayın 25′i itibariyle toplanır ve yayınlanır. Yayınlanan bu endeksler aylık olarak toplanarak yıllık endeksler elde edilir.

Her iki endeks verileri de enflasyon göstergeleridir ve enflasyon oranlarını etkilerler. Bu etkilenme iki şekilde ortaya çıkar: Talep enflasyonu ve maliyet enflasyonu.

Üretilen mal ve hizmetler talebin gerisinde kalırsa fiyatlar yükselir. Başka bir deyişle, piyasaya arzedilen mal ve hizmetler talep edilenden daha düşük olursa bu durum fiyatların artmasına neden olur. Fiyatların artması ise enflasyon demektir. Eğer insanlar fiyatların daha çok yükseleceğini düşünüyorlarsa bu defa sunni olarak fiyatlar yükselişine devam eder. Bu enflasyon sinyalidir. Bu durum talep enflasyonunu yaratır.

İmalat sektöründeki hammade girdilerinin fiyatları yükseliyor ve bu durum maliyetleri de arttırıyorsa, kaçınılmaz olarak malın fiyatı da yükselecektir. Fiyatları yükselen mallar karşısında ise insanların alım gücü düşecek, dolayısıyla talep gerileyecektir. Bu durum da maliyet enflasyonunu yaratır.

Tüketimdeki ya da üretimdeki bu iniş çıkışlar enflasyonu doğrudan etkilemektedir. Bu arada üretimdeki fiyat artışları enflasyonun artmasında çok önemli bir etkendir. Bu tip enflasyona çekirdek enflasyon denilir.

Kısaca üretim ya da tüketimdeki iniş ve çıkışlar enflasyonu doğrudan etkilemektedir. İmalat sektöründeki fiyat artışları ekonominin genelini etkiler. Üretim ile ilgili endekslerin tüketici fiyat endeksi üzerinde de etkisi vardır. Genellikle görünen, ÜFE endeksindeki artışların bir kaç ay sonra TÜFE’ye de yansımasıdır.

Enflasyon denildiğinde akla fiyatların yükselmesi geliyor. Ancak mal ve hizmetlerin fiyatları zaman içinde iniş çıkış gösterebilir. Enflasyon demek, sadece belli bir mal veya hizmetin fiyatının tek başına yükselmesi demek değildir. Fiyatların genel olarak sürekli bir artış göstermesi durumudur. Aylık enflasyon oranı yüzde bir açıklamışsa, bu durum o ay içinde genel olarak fiyatların bir önceki aya göre yüzde bir oranında yükseldiğini ifade etmektedir. Ya da yıllık enflasyon yüzde 15 oalrak açıklanmışsa, bu durum son bir yıl içinde genel olarak fiyatların bir önceki yıla göre yüzde 15 oranında yükseldiğini ifade etmektedir.

 

Incoming search terms:

- bireyselemeklilikbes.com

Yorum yapın