Bireysel Emeklilik Sisteminin Temel Özellikleri

Bireysel Emeklilik Sisteminin Temel Özellikleri

Bir yandan mevcut sosyal güvenlik sistemimizin çeşitli nedenlerle alarm vermeye başlaması, diğer yandan dünyada Bireysel Emeklilik Sistemleri’nin gittikçe gelişmesi ve yerleşmesi, ülkemizde de bu yönde ciddi adımlar atılmasında etkili olmuştur. Yapılan araştırmalar, analizler ve çalışmalar sonunda, 2001 yılında, Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanunu hazırlanarak yayınlanmış ve kurulan bireysel emeklilik şirketleri fiilen 2003 yılı Ekim ayından itibaren faaliyete geçmiştir.

Bireysel Emeklilik Sistemi’nin özelliklerini şu şekilde açıklamaya çalışalım:

  • İnsanlar bireysel olarak, ya da çalıştıkları kuruluşlar üzerinden, bireysel emeklilik şirketi ile bir sözleşme imzalamak zorundadırlar.

  • Bireysel Emeklilik Sistemi’ne girmek için zorlayıcı bir hüküm yoktur. Sistem tamamen gönüllülük esasına dayanır.

  • Ödenen katkı payları bireysel emeklilik şirketlerinde açılacak bireysel emeklilik hesaplarında tutulur.

  • Bu hesaplarda toplanan tasarruflar değerlendirilmek üzere emeklilik yatırım fonlarına aktarılır.

  • Emeklilik yatırım fonları, bireysel emeklilik şirketleri tarafından kurulur ve profesyonel portföy yönetim şirketler tarafından yönetilir.

  • Emeklilik yatırım fonları, farklı risk ve getiri yapısına sahiptirler.

  • Bireysel emeklilik hesaplarında tutulan tasarruflar, katılımcının tercihine bağlı olarak emeklilik yatırım fonları arasında paylaştırılır.

  • Bireysel Emeklilik Sistemi bir tasarruf sistemidir. Bu nedenle bireysel emeklilik şirketleri sigortacılık faaliyeti yapamazlar.

  • Bireysel Emeklilik Sisteminin Temel Özellikleri
    Bireysel Emeklilik Sisteminin Temel Özellikleri

    Bireysel Emeklilik Sistemi, tasarruf yapabilecek insanlara hitap etmekte ve onların emeklilik döneminde daha rahat bir yaşam sürmeleri için tasarruf etmelerini özendirmektedir.

  • Tasarruflar, katılımcının risk ve getiri anlayışları doğrultusunda emeklilik yatırım fonlarında değerlendirilir.

  • Katılımcılar, istedikleri takdirde birikimlerini bir başka emeklilik şirketine aktarabilir.

  • İnsanlar, istedikleri takdirde birden fazla bireysel emeklilik hesabı açtırabilirler.

  • Katılımcılar, en az on yıl tasarruf etmiş ve 56 yaşını doldurmuşlarsa, biriken tasarruflarını ve getirilerini topluca talep edebilirler ya da belli koşullarda emeklilik maaşı isteyebilirler.

  • Katılımcıların emeklilik gelirleri, yatıracakları katkı payları tutarına ve bu katkı paylarının işletilmesinden sağlanacak getirilere göre tespit edilir.

  • Bireysel Emeklilik Sistemi, şeffaf bir yapıda olmak zorundadır. Katılımcılar, bireysel emeklilik hesaplarında bulunan katkı payları toplamını, bunların getirilerini ve diğer kişisel bilgilerini elektronik ortamlarda takip edebilir.

  • Bireysel emeklilik şirketleri de katılımcılara yönelik bu tür bilgileri, yazılı olarak katılımcıların adreslerine göndermektedir.

  • Bireysel Emeklilik Sistemi, devlet tarafından çok sıkı bir şekilde denetlenmektedir. Bireysel emeklilik şirketi ile Sermaye Piyasaları Kurulu, Hazine Müsteşarlığı, Takasbank, Portföy Yönetim Şirketi ve Emeklilik Gözetim Merkezi arasında karşılıklı olarak sürekli bir bilgilendirme olmaktadır.

  • Hazine Müsteşarlığı, bireysel emeklilik şirketlerinin kuruluşundan, faaliyetlerinden ve denetiminden sorumludur. Ayrıca bireysel emeklilik sözleşmesi kapsamında sunulacak bireysel emeklilik planları ve bireysel emeklilik aracıları konusunda da sorumludur.

  • Sermaye Piyasası Kurulu, toplanan tasarrufların yasal düzenlemelere uygun şekilde kullanılmasını gözlemekten sorumludur. Ayrıca emeklilik yatırım fonları, portföy yönetim şirketleri ve takas ve saklama hizmetine yönelik konulardan da sorumludur.

  • Devlet Bireysel Emeklilik Sistemi’nde doğrudan taraf değildir, sadece sistemin işleyişi ve denetimi konusunda yükümlülükleri vardır.

  • Bireysel Emeklilik Sistemi’nde kurumsal yapının tepesinde Bireysel Emeklilik Danışma Kurulu vardır. Bu kurul, Bireysel Emeklilik Sistemi ile ilgili politikaları belirler, hayata geçirilmesi ile ilgili gerekli önlemleri alır ve yasal düzenlemeler konusunda önerilerde bulunur. Kurulun başkanlığını, Hazine Müsteşarlığı yapar.

  • Bireysel Emeklilik Sistemi’ne yabancılar dahil, medeni hakları kullanma ehliyetine sahip herkes girebilir.

  • Sistemin emeklilik geliri konusunda herhangi bir garantisi yoktur.

Zaman zaman Bireysel Emeklilik Sistemi’ni özendirmek ve katılımcı sayısını arttırmak için, çeşitli yasal düzenlemeler yapılmaktadır. Bu düzenlemelerden şu ikisi sisteme önemli boyutta kaykı sağlamıştır:

  • Devlet katkı payları

2013 yılı Ocak ayı başından itibaren, katılımcıların yatırdıkları katkı paylarının yüzde 25’i kadar bir katkı payını da devlet yatırmaktadır.

  • Yıllık gelir sigortası

2015 yılı Ekim ayı başından itibaren, Bireysel Emeklilik Sistemi’nde emeklilik hakkını elde eden katılımcılar, artık ömür boyu emekli maaşı talep etme imkanına sahiptir

Ülkemizde Bireysel Emeklilik Sistemi’nin temel özellikleri konusunda daha fazla açıklayıcı bilgi almak isterseniz, https://www.bireyselemeklilikbes.com/ web sitesini ziyaret ediniz. Burada daha kapsamlı bilgilere ulaşabilirsiniz.