Ruble’deki Sıkıntılar Rusya’nın Komşularını Da Etkiliyor

Ruble’deki Sıkıntılar Rusya’nın Komşularını Da Etkiliyor

Petrol fiyatlarındaki keskin düşüşle birlikte Rublede yaşanan sarsıntının acısını sadece Rusya değil; yatırım, ticaret ve işçi dövizleri konusunda Rusya’ya sıkı sıkıya bağlı eski Sovyet ülkeleri de çekiyor. Bu ülkeler, paralarını savunmak, çökmesini engellemek ya da ekonomilerinin daha fazla zarar görmesini engellemek için çeşitli hamlelerde bulunuyor.

Petrol fiyatlarındaki gerileme ve Ukrayna’daki şiddeti desteklediği gerekçesiyle Rusya’ya uygulanan ekonomik yaptırımlar nedeniyle son dönemde Rus ekonomisi yara aldı. Ülke ekonomisi daralmakla birlikte, resesyonun giderek derinleşmesi de bekleniyor.  Rusya’nın ekonomi alanındaki sorunları sınırlarının ötesine geçmeye ve komşularını da vurmaya başladı. Dış ticaretlerinde büyük paya sahip olan Rusya’nın parasındaki sert düşüş nedeniyle rekabet güçlerini yitiren eski Sovyetler Birliği ülkelerinin bir kısmı milli paralarını develüe ederken, bazıları ise farklı politikalarla paralarının çökmesine engel olmaya çalışıyor.

Ekonomik Açıdan Bağımlılar

2014 yılında Amerikan Doları karşısında % 43 değer yitiren Rus Rublesi sene başından bu yana da dolar karşısında % 7 geriledi. Federal gelirlerinin 3’te 2’sini oluşturan petrol gelirlerinin, petrol fiyatlarındaki düşüş ve Batı’nın uyguladığı yaptırımlar sonucu büyük oranda düşmesi nedeniyle durma noktasına gelen ekonomik büyüme Rubleyi sarsıyor. Bunun acısını ise sadece Rusya değil; yatırım, ticaret ve işçi dövizleri gibi pek çok konuda Rusya’ya bağımlı olan eski Sovyet ülkeleri de çekiyor. Pek çoğu Rusya’nın komşusu olan bu ülkelerin Merkez Bankaları kendi milli para birimlerini ve ekonomilerini korumak için ardarda hamlelerde bulunuyorlar. Bunun son örneklerinden biri de Azerbaycan olurken, diğer ülkelerin attığı adımlar ise şöyle:

Azerbaycan: En Önemli ihraç kalemi petrol ve doğalgaz gelirlerinde, fiyatlardaki hızlı düşüş nedeniyle kayba uğrayan Azerbaycan, ihracatını desteklemek için devalüasyon yapma kararı aldı.. Devalüasyonun ardından Azerbaycan Manatı, euro karşısında %33,8, dolar karşısında ise %33,9 değer kaybederken, Euro 1,1950, Dolar 1,0500 manat düzeylerinden işlem görmeye başladı.

Moldova: Ülkenin para birimi leyin resmi kuru 2015’te yüzde 25 düşürülmüş olmasına rağmen, Merkez Bankası geçtiğimiz günlerde faiz oranını da 500 baz puan yükseltti. Hemen sonrasında ley biraz toparlandı. Yükselişte yeni başbakanının verdiği güvenin de etkili olduğu belirtiliyor.

Ukrayna: Merkez Bankası’nın yerel parayı desteklemek için kullandığı dolar ihalelerini sonlandırdığı 5 Şubat’tan bu yana ülkenin parası Hrivnya (grivna-UAH) % 40’tan fazla değer kaybı yaşadı. Merkez Bankası ihaleleri sonlandırmasının ardından faiz oranlarını 550 baz puan artırarak yüzde 19.5’e getirdi. Ülkenin sadece 5 haftalık ithalatını ödeyecek büyüklükte döviz rezervinin kaldığı belirtiliyor.

Türkmenistan: Doğalgaz zengini Türkmenistan, 1 Ocak’tan itibaren geçerli olmak üzere milli parası manatı yüzde 19 devalüe ederek 1 manat=3.5 dolar seviyesine getirdi.

Belarus: Ocak ayında bir diğer tedbir kapsamında Belarus Rublesi yüzde 18 devalüe edildi. Merkez Bankası parasının euro/dolar/ruble sepeti karşısında bu yıl yüzde 3 ila 7 gerilemesini bekliyor.

Ermenistan: Merkez Bankası geçtiğimiz yıl yüzde 15 değer kaybeden parasını desteklemek amacıyla 10 Şubat’ta faizleri yüzde 9.5’ten yüzde 10.5’e çıkardı.

Gürcistan: Merkez Bankası 19 Şubat’ta parası lariyi desteklemek için 40 milyon dolar sattı. Bu, şubat ayında ikinci dolar satışı oldu. Banka ayrıca bu ay faiz oranlarını 50 baz puan yükselti. Lari, yıl başından bu yana % 15 zayıflayarak 2003 yılından bu yana en düşük seviyeye indi. Tüm bu gelişmelerin ardından ülkenin ekonomisinin de zorlu bir sürece gireceği belirtiliyor. Ekonomik Kalkınma Bakanı Georgy Kvirikaşvili, dün yaptığı açıklamada, rubledeki düşüşün ekonomiyi sarstığını, yüzde 5 olan büyüme tahminini yüzde 2.0-2.5 seviyesine çekebileceklerini söyledi.

Kazakistan: Geçtiğimiz yıl şubat ayında Kazakistan, parası tengeyi yüzde 19 devalüe etmişti. Bu yıl yeniden para üzerindeki baskının artabileceği belirtiliyor ve vadeli işlemlerde tengenin gelecek üç ay içinde yüzde 15 devalüe edileceği fiyatlanıyor

‘Yatırım yapılamaz’ notu tahvillere sert satış getirdi

Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Moody’s, Rusya’nın kredi notunu Baa3’ten Ba1’e düşürmesi ve görünümünü negatifte tuttuğunu açıklaması hem Rusya’nın hem de notunun etkileneceğinden endişe edilen Ukrayna’nın tahvillerine yoğun satış getirdi. Rusya’nın dolar cinsinden tahvillerinin fiyatı 2.5 sent düştü. 2030 vadeli tahvilin fiyatı 106.5 sentle 1 haftanın en düşüğüne indi. 2043 vadeli tahvilin fiyatı da 2.5 sent geriledi. Rus ABD kağıtlarıyla getiri spredi 9 puan artarak 524 puana çıktı. Rusya’nın beş yıl vadeli borcunu iflasa karşı sigortalamanın maliyeti, uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Moody’s’in ülkenin kredi notunu yatırım yapılabilir seviyenin altına düşürmesinin ardından yükseldi. Rusya’nın beş yıllık kredi iflas takası primi (CDS) Markit verilerine göre cuma günkü kapanışa göre 31 baz puan yükselerek 524 baz puan ile bir haftanın en yüksek seviyesine ulaştı. Moody’s açıklamasında not indirimiyle ilgili olarak Ukrayna krizi, petrol fiyatlarındaki düşüş ve ruble kuruna dikkat çekilirken; negatif görünümün de yaşanabilecek potansiyel şokları yansıttığı ifade edildi. Standard & Poor’s da ocak ayı sonunda Rusya’nın kredi notunu yatırım yapılabilir seviyenin altına düşürmüştü. Rusya Maliye Bakanı Anton Siluanov ise kararın kötümser öngörülere dayandığını ve Rusya’nın gerçek durumunu yansıtmadığını söyledi.

Azerbaycan Devalüasyona Gitti

Düşük petrol fiyatlarının vurduğu Azerbaycan, milli para birimi manat’ta devalüasyona gidince manat bir günde yüzde 34 değer kaybetti. 

100-manat
Düşük petrol fiyatlarının vurduğu Azerbaycan, milli para birimi manat’ta devalüasyona gidince manat bir günde yüzde 34 değer kaybetti.

Azerbaycan devalüasyona gitti. Azerbaycan Merkez Bankasının açıklamasına göre, Azerbaycan manatı, avro karşısında yüzde 33,8, dolar karşısında yüzde 33,9 değer kaybetti.

Azerbaycan’ın devalüasyona gitmesinin ardından Azerbaycan manatı, avro karşısında yüzde 33,8, dolar karşısında yüzde 33,9 değer kaybederken, avro 1,1950, dolar 1,05 manattan işlem görmeye başladı.

Merkez Bankasının açıklamasına göre, 1 ABD doları kuru 1,05 manat olarak belirlendi.

Açıklamada, kararın ülke ekonomisinin çeşitlendirilmesinin önünü açmak amacıyla alındığı belirtilirken, yapılan açıklamada “Karar, uluslararası rekabet gücünü ve ihraç potansiyelini artırmak, daha da güçlendirmek ve bu kapsamda ödeme dengesinin ve ülkenin uluslararası ödeme yeteneğinin stratejik dayanıklılığını temin etmek amacıyla alındı” denildi.

Kararla ayrıca Azerbaycan’ın dış ticaret ortağı olan bir çok ülkenin ulusal parasının önemli ölçüde ucuzlamasının ulusal ekonominin rekabet gücüne kötü etkisini bertaraf etmek amacı taşıdığı da kaydedildi.

Ayrıca, Azerbaycan Merkez Bankası’nın belirli kurallar çerçevesinde döviz piyasasına iştirak edeceği kaydedildi. Ülkedeki diğer bankalar ise, devalüasyon kararıyla birlikte hafta sonu olmasına rağmen işbaşı yaptı. Bazı bankaların yarın da çalışacakları bildirildi.

Merkez Bankası, 16 Şubat Pazartesi günü dolara endeksli kur sistemini, dolar ve avroya endeksli kur sepeti sistemiyle değiştirme yönünde karar almıştı.