Swap İşlemi Nedir

Swap İşlemi Nedir

Swap İşlemi Nedir Swap İşlemi Nedir

Swap, kelime olarak takas veya değişim anlamına gelir. Swap, vadeli döviz piyasalarında ortaya çıkan kur dalgalanmalarından doğan kur riskini en aza indirmek için kullanılan en gelişmiş yöntemlerden biridir. Swap, vadeli ve peşin döviz piyasaları arasında bir anlamda köprü görevini üstlenir.

İlk swap işlemi Avusturya Merkez Bankası tarafından 1923 yılında yapılmıştır. Bu işlem cari piyasada ulusal paranın İngiliz Sterlini karşısında önce satılıp sonra vadeli olarak geri satın alınması şeklinde gerçekleştirilmiştir. Bu işlem şekli daha sonra resmi kuruluşlar, çok uluslu şirketler ve ticari bankalar tarafından da benimsenmiş ve uygulanmıştır. İlk yapıldığı yıllarda aslında bir hedging tekniği olarak uygulanmıştır. Hedging, ileride ortaya çıkacak olumsuz fiyat hareketlerinden korunmak için yapılan bir işlemdir. Ancak swap işlemleri yapmak, zamanla kazanç sağlamak amacına yönelmiştir.

Ülkemizde ise uluslararası düzeyde ilk swap işlemleri 1980’li yılların başlarında yabancı bankalar tarafından yapılmıştır. Günümzde ise artık banka ve şirketlerin fonlama maliyetlerini düşürmek amacıyla kullandıkları bir teknik olmuştur.

Swap işlemlerinin temelinde bir swap sözleşmesi yatar. Bir swap sözleşmesinin unsurları ise şu şekilde ifade edilebilir:

  • Sabit faiz oranı ve ödemeleri: Nominal bir değer üzerinden el değiştirecek sabit faiz tutarını hesaplarken bu oran kullanılır. Bu oran vade sonuna kadar değişmeden aynı kalır. Nominal değer hesaplanırken vadeye kalan gün sayısı sabit faiz oranı ile çarpılır. Bir swap sözleşmesindeki sabit faiz ödemeleri, sözleşmenin sabit ayağı olarak kabul edilir. Vadeye kalan gün sayısını hesaplamak için kullanılacak yöntem önemlidir. Örneğin tahvil bazlı hesaplama yönteminde (bond basis) bir yıl 360 gün olarak (360/360) kabul edilir. Oysa para piyasası bazlı hesaplama yönteminde (money market basis) bir yıl 365 gün olarak (365/360) kabul edilir.
  • Değişken faiz ödemeleri: Bir swap sözleşmesindeki değişken faiz ödemeleri, sözleşmenin değişken ayağı olarak kabul edilir. Nominal değer hesaplanırken, vadeye kalan gün sayısı, değişken faiz oranı ile çarpılır. Faiz oranı genel olarak son ödeme gününden bir iki gün öncesi referans alınan göstergeye göre belirlenir. Para swap sözleşmelerinde genelde değişken faiz oranı olarak USD LIBOR kullanılır.
  • Nominal değer: El değiştirecek olan faiz tutarını hesaplarken kullanılan değerdir. Standart faiz swap işlemlerinde bu değer vade sonuna kadar değişmeden kalır. Nominal değer vade sonuna kadar hiçbir zaman el değiştirmez. Para swap’ı işlemlerinde ise başlangıçta ve vade sonundaki normal değer el değiştirir.
  • Netleştirme: Genelde değişken faiz ödemesi ile sabit faiz ödemesi aynı güne rastlar. Bu durumlarda sadece aradaki fark kadar ödeme yapılır.

Vade ve ödeme tarihleri: Sabit faiz tutarlarının ödeneceği tarihleri gösterir. Normal olarak bu ödemeler yılda bir veya altı ayda bir gerçekleştirilir. Genellikle en fazla on yıl vadeli faiz swap sözleşmeleri ve beş yıl vadeli para swap sözleşmeleri yapılır.

Incoming search terms:

- bireyselemeklilikbes.com

Yorum yapın