Faiz ve Faiz Çeşitleri

Faiz ve Faiz Çeşitleri

Faiz, ekonomik ve sosyal açıdan büyük önem taşıyan bir konudur. İlk uygulandığı tarihlerden itibaren pek çok insanı iflasın eşiğine kadar sürüklemiş bir durum olarak kabul edilir. Ekonomistlerin değerlendirmelerine göre faiz, piyasa ekonomisi için yaşamsal bir faktördür. Kaynakların tasarruf ve tüketimi için önemli bir bölümü buradadır. Kaynakların az olduğu durumlarda ise, verimliliğin düşük olduğu yatırım yolları tavsiye edilmektedir.

Paranın kiralanması karşılığında tarafın hak ettiği bedel olarak tanımlanır. Dar anlamda ise, piyasanın belirlemiş olduğu kira bedelidir. Buna piyasa tarafından verilen isim ise borç faizidir.

Faizin Çeşitleri:

Basit Faiz: Vadenin sonunda anaparayla birlikte ödenmesi durumudur. Ödenmesi daha kolay olan faiz çeşitleri arasındadır. Genellikle evrakların üzerindeki faiz tipi bu şekildedir.

Bileşik Faiz: Faizin katlandığı durumlardan biridir. Katlanarak büyümesi söz konusu olacaktır. Daha sonradan borçlunun önüne çok büyük bir borç olarak çıkar.

Gecikme Faizi: Alacakların belirlenen günde alınmadığı takdirde görülen zararın karşılığıdır. Bir diğer deyimle alacaklının zamanında alamadığı ödemeye karşı zararının giderilmesi durumudur.

Temerrüt Faizi: Faize sahip olan borcun zamanında ödenmediği takdirde, temerrüde düşmesi ve yüksek faiz oranlarına çıkmasıdır. Kasten ödenmeyen borç durumlarında ortaya çıkabilir. Borçluda durumunun sıkıntılı olduğunu ispat ederek, faizden kurtulamaz.

Akdi: Alacaklı ve borçlu kişi arasında yapılan bir sözleşmedir. Bu ikisi arasında gelişen bir faiz oranı sayesinde, böyle bir sözleşmeye karar verilebilir.

Parasını faize yatıracak olan bir yatırımcı, elinde bulundurmuş olduğu fonla faizli şekilde kredi verecek bir yerin maliyetini hesaplar. Bu parayı hiçbir faize yatırmamanın da yaratacağı riskleri düşünmek durumundadır. Faiz hesaplanırken, fırsat maliyeti durumu önemli bir yerdedir. Bu belirlenirken enflasyon oranı, kredinin ödenmeme riski, devletin yapacağı müdahale, faiz oranlarındaki dengesizlikleri gibi pek çok kural dikkate alınır.

Yapılacak olan bu yatırım hangi sürede katlanacağını ortaya çıkaran bazı durumlar vardır. Bunlar üzerinden paranın kazandıracağı miktar çok hızlı bir şekilde öğrenilebilir. Örneğin %12 oranında bir faizin katlanma gösterebilmesi için bu sayının 12’ye bölünmesi gerekir. Yani paranın 6 yıllık bir sürenin içinde ikiye katlanacağını bu şekilde belirmek gerekir.

Tüm Dünyada Faiz Kavramının Gelişmesi

Tüm dinlerde yasaklı olan bu kavram, Rönesans döneminden sonra daha yaygın bir hale gelerek günümüze kadar ulaşmıştır. Bununla birlikte krediye benzer borç uygulamaları da, pek çok din tarafından yasaklanmıştı. Bunun nedeni ise, finansal ihtiyaçlarını karşılamak için çalışan kişilerin üretilen krediler ve bu kredilerin karşılığında elde edilecek faiz gelirleridir. Bu çalışmanın asıl amacının para üzerinden para kazanılması olduğu içinde bu sistem yasak haline gelmişti. Öte yandan İran, Sudan ve Pakistan gibi ülkeler ise, bankacılıktan faiz adındaki özelliği tamamen kaldırmıştır. Bunun yerine borç veren kişiler, bu para karşılığında kar ve zararı ödemeye de ortak olmuşlardır.

Yorum yapın